شيوه‌نامه‌ي تصحيح املاي فارسي در تمامي مقاطع تحصيلي


الف - يك غلطي ها و نيم غلطي ها

 

عناوين غلط‌هاي املايي

نيم غلطي

يك غلطي

ملاحظات

الف- انتخاب نابه‌جا

 

  • انتخاب نابه‌جاي كلمه
  • انتخاب بيش از يك شكل كلمه
  • از قلم انداختن يك كلمه
  • آوردن جانشين براي يك كلمه
  • تغيير دادن كلمه

 

 

*

*

*

*

*

  • «سبر» به جاي «صبر» و «گل و خوار» به جاي «گل و خار»
  • «سبر» و «صبر» با هم
  • كلمه‌اي كه اهمّيّت و بار املايي دارد.
  • كلمه‌اي كه اهمّيّت و بار املايي دارد.
  • «غذا» به «قضا» تغيير يابد.

ب- حرف نادرست

 

  • شكل نادرست حرف 
  • حرف اضافي يا حذف حرف
  • دندانه‌ي اضافي يا حذف دندانه
  • نقطه‌ي اضافي، كم يا نابه‌جا
  • سركج اضافي يا حذف سركج
  • كرسي نادرست همزه
  • حرف كشيده‌ي نادرست
  • ياي ميانجي اضافي يا حذف آن
  • تغيير دادن حرف (به تبع واج)
  • تغيير ندادن حرف (به تبعيت از عربي)
  • تغيير دادن شكل حرف
  • شكسته نوشتن حرف  

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

 

  

  • «باـغ» به جاي «باغ» و 
  • «بيانداخت» به جاي «بينداخت»، «علاقمند» به جاي «علاقه‌مند»
  • «بسـبي» به جاي «بسي»، «  صبحانه » به جاي صبحانه»
  • «ياور» به جاي «باور»، «جنان» به جاي «چنان»، «تفت» به جاي «نفت»
  • «عسگر» به جاي ««عسكر»، «جنكاور» به جاي «جنگاور»
  • «مأثر» به جاي «مؤثّر» 
  • « » به جاي «سخن»
  • «خانه‌ي‌دار» به جاي «خانه‌دار»، «خانه احمد» به جاي «خانه‌ي احمد»
  • «پمبه» به جاي «پنبه»
  • «اسمعيل» به جاي«اسماعيل»
  • «شست» به معني عدد 60 به جاي «شصت» و
  •  « » به جاي «براي»

پ- نشانه‌ي نادرست

  • نشانه‌ي اضافي، كم يا نابه‌جا

*

 

  • «گلاّب» به جاي «گلاب»، «مي‌ايد» به جاي «مي‌آيد» و «متكا» به جاي «متّكا» و

ت- انفصال نادرست

  • انفصال «به» از فعل
  • انفصال «كلمات تركيبي»

(منظور كلماتي است كه در هيچ يك از كتاب‌هاي درسي موجود به شكل جدا ديده نشده‌اند)

*

*

 

  • «به رفت» به جاي«برفت»
  • «به  داشت» به جاي«بهداشت»

ث - كلمه‌ي نادرست(فاقد ارزش املايي)

  • كلمه‌ي اضافي
  • كلمه‌ي محذوف
  • جانشين كردن كلمه‌ي ديگر
  • تغيير دادن كلمه
  • تكرار كردن كلمه

(اگر كلمه‌ي مكرّر صحيح باشد، بار اوّل غلط محسوب نمي‌شود ولي براي بار دوم و بيش‌تر در كلّ املا يك غلط محسوب مي‌شود)

*

*

*

*

*

 

  • اضافه شدن مثلاً «مداد» به متن املا
  •  
  • مثلاً «خويش» به جاي «خود» و ...
  • مثلاً «پارسال» به جاي «پارسا» و برعكس (غلط سمعي)«دوست» و « دوست» باهم
  • حذف شدن مثلاً «مداد»از متن املا

 

 

 

 

 

ب - موارد دو املايي

 

عناوين دو املايي

مصوبه

گونه ي ديگر

 دو املايي

الف- اتّصال و انفصال

اتصال و انفصال «است، اند»

اتصا ل و انفصال پيشوند «به»

اتصا ل و انفصال «بي»

اتصا ل و انفصال «تر»، «ترين»

اتصا ل و انفصال «چه»

اتصا ل و انفصال «كلمات تركيبي»

اتصا ل و انفصال «كه»

اتصا ل و انفصال «ها»

اتصا ل و انفصال «هم»

اتصا ل و انفصال «به، مي»

 

«معلم است، معلم‌اند»

«به نام»، «به‌خصوص»

«بي‌علاقه»

«بزرگ‌تر»

«چه‌قدر»

«فرهنگ‌سرا»

«چنان‌كه»

«كتاب‌ها»

«هم‌كلاس»

 «به خانه مي‌رود»

 

«معلمست، معلمند»

«بنام»، «بخصوص»

«بيعلاقه»

«بزرگتر»

«چقدر»

«فرهنگسرا»

«چنانكه»

«كتابها»

«همكلاس»

 «بخانه ميرود»

 

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

 هر دو صحيح است

ب- تغيير

تغيير واج

 

خانه‌ي علي

املاي فارسي، دانايي

 

خانه علي

املاء فارسي، دانائي

 

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

 

پ- حذف و اضافه

«رعايت نشانه‌گذاري»

 

«داناست، نيكوست» و

«داود ، جست و جو » و

«گفت: مي آيم» و

«دانا است، نيكو است» و

«داوود ، جستجو » و

«گفت مي آيم» و

 

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

هر دو صحيح است

 

چند تذكّر:

1- هر مورد غلط در كلّ املا هر كلمه، تنها يك بار گرفته مي‌شود. مثلاً اگر صبر را سه بار سبر بنويسد يك بار غلط گرفته مي‌شود.

 2- موارد دو املايي عمدتاً كلماتي است كه در كتاب‌هاي درسي- و نه كتاب‌هاي غيردرسي- به دو شكل ديده مي‌شوند و قرار است همه‌ي آن‌ها در آينده، شيوه‌ي املايي واحدي داشته باشند؛ بنابراين، كاربرد بخش دواملايي دائمي نيست.

3- در موارد كم يا زياد گذاشتن نقطه و دندانه در كلّ املا دو بار محاسبه خواهد شد.

 4- درباره ي تشديد وسركج در كلّ املا تنها دوبار محاسبه خواهد شد.

گروه زبان و ادبيات فارسي – دفتر تاليف و برنامه ريزي كتب درسي

تقویم چار فصل دل


گفتی غزل بگو ، چه بگویم مجال کو؟
شیرین من، برای غزل شور و حال کو؟

پر می زند دلم به هوای غزل ولی
گیرم هوای پر زدنم هست، بال کو؟

گیرم به فال نیک بگیرم بهار را
چشم ودلی برای تماشا و فال کو؟

تقویم چار فصل دلم را ورق زدم
آن برگهای سبز سرآغاز سال کو؟

رفتیم و پرسش دل ما بی جواب ماند
حال سؤال و حوصله قیل و قال کو؟

 

درباره ی ویرایش در ایران

گفتگو با کامران فانی

کامران فانی معتقد است با اینکه ویراستار در متن مولف دست به دخل و تصرف می‌زند اما در نهایت همکار مولف محسوب می شود.
کامران فانی مترجم، ویراستار و فرهنگ‌نویس در گفتگو با خبرنگار مهر با ذکر تاریخچه‌ای از ویراستاری در ادبیات ایران بحث خود را آغاز کرده و گفت: ویراستاری اصولا در تاریخ نشر کتاب در ایران امر تازه و جدیدی است. در گذشته ویراستار به معنای امروزی نداشتیم و به ویراستاری تذهیب و به ویراستار مذهّب می‌گفتند و او کسی بود که متن را پیراسته می‌کرد.

تاریخ 50 ساله ویراستاری در ادبیات معاصر

وی ادامه داد: ویراستاری به معنای امروزی تاریخی 50 ساله در ادبیات ایران دارد و با تاسیس مراکز فرهنگی چون مرکز ترجمه و نشر کتاب و فرانکلین که به طور جدی روی ارکان نشر از جمله ویراستاری برنامه ریزی کرده بودند، مسئله ویرایش کتابها جدی گرفته شد. این مراکز این فرهنگ را ایجاد کرد که کتاب نباید صرفا نوشته و روانه چاپخانه شود بلکه لازم است قبل از چاپ ویرایش شود..

بقیه را در ادامه مطلب بخوانید..

.

ادامه نوشته

گوته و فرهنگ شرق

شرق، خاستگاه حیات معنوى گوته :: خسرو ناقد

یوهان ولفگانگ فون گوته را به جرات مى توان اولین پیشگام و آغاز گر «گفت وگوى فرهنگ و تمدن ها» نامید.
او با آفرینش آثارى فراتر از زمان و مکان، گام در راه گفت وگوى واقعى با فرهنگ ها و تمدن هاى دیگر گذاشت، آن هم در روزگارى که اثرات منفى پیشداورى هاى قرون پیشین در میان عامه مردم و بخش بزرگى از نخبگان اروپایى هنوز از میان نرفته بود.
با این همه نمى توان از تاثیرات اندیشمندان «عصر روشنگرى» بر افکار و آثار گوته غافل ماند. کسانى چون گوتهولد افرائیم لسینگ که با خلق درام «ناتان حکیم»، قلم بطلان بر مطلق گرایى نژادى و قومى و مذهبى کشید. لسینگ اعتقاد داشت که تنها زمانى بر پیشداورى هاى شوم و فاجعه آمیز ناشى از نابردبارى و تعصب مطلق گرایانه مذهب ها و ملت ها مى توان غلبه کرد که هر مذهب و ملت و نژادى، افزون بر احترام متقابل به دیگران، این بینایى و بصیرت را نیز داشته باشد که تنها از راه آزمون تجربى ایمان و اعتقادات خود و سرفراز بیرون آمدن از این آزمون است که مى تواند ارزشمندى و حقانیت آنها را به اثبات برساند. پیام نهفته در درام لسینگ را مى توان در یک کلام چنین خلاصه کرد: انسانى ترین ادیان، راستین ترین ادیانند.
ادامه نوشته

نخستین جلسه سرگروه های آموزشی  در سال تحصیلی جدید

نخستین جلسه ‌ی هم اندیشی سرگروه های آموزشی شهرستان شازند در تاریخ یکشنبه  دهم آبان ماه در محل اداره‌ی آموزش و پرورش برگزار گردید.

در این جلسه که به ریاست آقای ملکی معاون آموزشی اداره و با حضور هماهنگ کننده ی گروه ها آقای ویسی برگزار شده بود سرگروه های آموزشی متوسطه حضور یافته به طرح دیدگاه های خود و همچنین بررسی راهکارها و برنامه های عملی جهت توسعه‌ی فعالیت های گروه آموزشی پرداختند.

در این جلسه معاون آموزشی اداره  ضمن تأکید بر اهمیت نقش سازنده‌ی گروه های آموزشی در پیشبرد اهداف آموزشی ، خواستار ادامه‌ی این نشست ها و مشارکت مؤثر و فعال سرگروه ها در مسائل آموزشی شد.

در ادامه جلسه پیشنها دهای سرگروها ی ادبیات فارسی ، زیست شناسی ، زبان انگلیسی و عربی ودیگر سرگروه ها مورد بررسی قرار گرفت .مهم ترین موارد مطروحه در زمینه‌‌‌ی ساماندهی مسئله‌ی آموزش های ضمن خدمت و نقش سرگروه ها در این زمینه ، بررسی معضلات آموزشی ناشی از نحوه‌‌ی سازماندهی فعلی در مدارس ،به کارگیری دبیران غیر تخصصی ، مشکلات دانش آموزان پیش دانشگاهی ، آزمایشگاه های علوم پایه و مشکلات مربوط به تعیین سرپرست آزمایشگاه ، مشکلات پژوهشگاه دانش آموزی و نحوه‌ی همکاری سرگروه ها با این پژوهشگاه و ... بود که معاون اداره برای  پیگیری و بررسی بیشتر این مسائل قول مساعد داده خواستار ادامه‌ی چنین جلساتی شدند.

در ادامه آقای ویسی کسب رتبه‌ی سوم گروه های آموزشی متوسطه‌ی منطقه را در سال تحصیلی گذشته  نشانه‌ی فعالیت مؤثر و مثبت سرگروه ها و عزم و اراده‌‌ی همگانی برای نظارت فعال گروه ها بر امر آموزش دانستند و به این خاطر از سرگروه های اموزشی تقدیر کردند.